κάταγμα-κλείδας-ορθοπαιδικός-παίδων
διάβασε τώρα
άρθρα
info
ενημέρωση
νέα

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά

  • Το κάταγμα κλείδας σε παιδιά αποτελεί μία από τις πιο συχνές παιδιατρικές κακώσεις και υπάγεται στο φάσμα της Παιδοτραυματολογίας.
  • Το συγκεκριμένο κάταγμα αντιπροσωπεύει το 10% όλων των καταγμάτων της παιδικής ηλικίας και το 10-15% των καταγμάτων των άνω άκρων.
  • Το κάταγμα κλείδας αποτελεί το πιο συχνό κάταγμα/τον πιο συχνό τραυματισμό που μπορεί να συμβεί κατά τη γέννηση.

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Ανατομία

Η κλείδα είναι ένα οστό, το οποίο κοιτώντας τον ανθρώπινο οργανισμό από μπροστά φαίνεται να είναι σε ευθεία, αλλά αν κανείς κοιτάξει το ανθρώπινο σώμα από πάνω  θα καταλάβει ότι η κλείδα είναι ένα οστό σε σχήμα S.

Αποτελεί (μαζί και με την ωμοπλάτη) την κύρια σύνδεση μεταξύ του άνω άκρου και του κυρίως κορμού. Για να δείτε μια φυσιολογική σχέση της κλείδας με τα γειτονικά ανατομικά στοιχεία δείτε την εικόνα παρακάτω.

Αποτελεί επίσης μια οστική προστασία σε σημαντικότατα αγγεία και νεύρα που διατρέχουν προς το άνω άκρο (βραχιόνιο πλέγμα).

Είναι σημαντικότατο να τονιστεί ότι ο δευτερογενής πυρήνας οστέωσης (στερνικό άκρο κλείδας) θα εμφανιστεί σε ηλικία 17-18 ετών και θα συνοστεωθεί με την υπόλοιπη κλείδα σε ηλικία 22 ετών. Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί το κάταγμα κλείδας σε παιδιά μπορεί να ληφθεί εσφαλμένα σαν εξάρθρημα.

Φυσιολογική ανατομία των οστών.

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Επιδημιολογία

Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, το κάταγμα κλείδας στα παιδιά αποτελεί το 15% όλων των καταγμάτων του άνω άκρου.

Αποτελεί το πιο συχνό κάταγμα που μπορεί να εμφανιστεί κατά τη γέννηση. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε περιπτώσεις παιδιών με ισχιακή προβολή και με αυξημένο βάρος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να αποκλειστεί η περίπτωση πάρεσης (παράλυσης) του βραχιονίου πλέγματος. Θα πρέπει να εξεταστούν τα αντανακλαστικά, που σε περίπτωση απλού, μεμονωμένου κατάγματος κλείδας θα είναι φυσιολογικά.

85% των καταγμάτων της κλείδας θα εμφανιστούν στο μέσο της κλείδας. Η πιο συχνή αιτία για το κάταγμα κλείδας σε παιδιά είναι η τραυματική, με το παιδί συνήθως να πέφτει από κάποιο ύψος και να προσγειώνεται στο τεντωμένο χέρι του.

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Ποσοστό καταγμάτων ανάλογα με το τριτημόριο της κλείδας.
Τα περισσότερα κατάγματα θα εμφανιστούν στο μέσο τριτημόριο
Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Ποσοστό καταγμάτων ανάλογα με το τριτημόριο της κλείδας.
Τα περισσότερα κατάγματα θα εμφανιστούν στο μέσο τριτημόριο

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Κλινική Εικόνα

  • Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα, με το οποίο θα εμφανιστεί ένα παιδί με κάταγμα κλείδας είναι ο πόνος. Ο πόνος θα είναι εντοπισμένος στο σημείο που έχει συμβεί το κάταγμα κλείδας.
  • Η ανύψωση του χεριού θα είναι κατά πάσα πιθανότητα αδύνατη (εξαρτάται και από το βαθμό παρεκτόπισης του κατάγματος).
  • Το παιδί θα κρατάει το τραυματισμένο σκέλος με το άλλο χέρι.
  • Πιθανόν να είναι εμφανής μια διόγκωση ή μια παραμόρφωση στην περιοχή της κλείδας.

Κλινική εξέταση – Ακτινολογική εξέταση

Ο γιατρός σας πρέπει οπωσδήποτε να εκτιμήσει αν υπάρχει τραυματισμός αγγείου ή νεύρου (σπάνια περίπτωση αλλά πρέπει να αποκλειστεί γιατί μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση του κατάγματος).

Η διάγνωση έπειτα, είναι συνήθως εύκολη και επιβεβαιώνεται με ακτινολογική εξέταση.

Για αποφυγή ακτινογραφίας και λήψη ακτινοβολίας, μπορεί εναλλακτικά να γίνει η διάγνωση του κατάγματος με υπέρηχο, εξέταση για την οποία είμαστε πιστοποιημένοι (διάγνωση καταγμάτων στην παιδική ηλικία με τη χρήση υπερήχου).

Η ακτινογραφία που θα απαιτηθεί είναι μία απλή ακτινολογική λήψη του ώμου που θα μας δείξει το σημείο του κατάγματος και την παρεκτόπιση αυτού.

Στη πλειοψηφία των περιπτώσεων το κεντρικό κομμάτι θα στραφεί προς τα άνω εξαιτίας της δράσης του στερνοκλειδομαστοειδή μυός και το περιφερικό κομμάτι θα στραφεί προς τα κάτω εξαιτίας της βαρύτητας και του βάρους του χεριού.

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Φαίνεται η παρεκτόπιση των οστικών τεμαχίων.
Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Φαίνεται η παρεκτόπιση των οστικών τεμαχίων.

Κάταγμα κλείδας σε παιδιά: Αντιμετώπιση

Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, το κάταγμα κλείδας σε παιδιά θα αντιμετωπιστεί συντηρητικά, δηλαδή χωρίς χειρουργείο.

Το κάταγμα βρεφικής ηλικίας, κατά τη γέννα αντιμετωπίζεται πάντα συντηρητικά. Η περίοδος που θα απαιτηθεί για να κολλήσει το κάταγμα είναι 7-10 ημέρες στα νεογνά.

Στην παιδική ηλικία το κάταγμα κλείδας αντιμετωπίζεται πάλι σχεδόν πάντα συντηρητικά με απλή ανάρτηση του τραυματισμένου σκέλους ή με οκτωειδή επίδεση. Η δικιά μας τακτική είναι η ανάρτηση του σκέλους καθώς η οκτωειδής επίδεση έχει φανεί πως δε προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα από την απλή ανάρτηση αλλά αντιθέτως προκαλεί δυσφορία και στο παιδί.

Το κάταγμα θα έχει επουλωθεί σε περίπου 4- 6 εβδομάδες (το χρονικό διάστημα εξαρτάται και από την ηλικία) και το παιδί μπορεί να επιστρέψει σε αθλητικές δραστηριότητες που δεν περιλαμβάνουν έντονη σωματική επαφή στις 6 εβδομάδες, π.χ. τρέξιμο (non-contact sports). Το αργότερο στους 3 μήνες επιτρέπεται και η συμμετοχή πλέον του παιδιού σε αθλήματα επαφής όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ κλπ. (contact sports).

Αυτοί είναι οι γενικοί κανόνες για να επιστρέψει ένα παιδί στις αθλητικές του δραστηριότητες. Γενικά, όταν ένα παιδί μπορεί να σηκώσει και να κινήσει το χέρι και τον ώμο του χωρίς πόνο μπορεί να επιστρέψει στις αθλητικές του δραστηριότητες.

Υπάρχει περίπτωση το κάταγμα κλείδας σε παιδιά να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση;

Η χειρουργική αντιμετώπιση για το κάταγμα κλείδας σε παιδιά είναι σπάνια παρόλα αυτά υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να απαιτηθεί.

Οι κυριότερες ενδείξεις για χειρουργική αντιμετώπιση είναι:

  • Ανοικτό κάταγμα, αυτό σημαίνει ότι ένα τμήμα του „σπασμένου“ οστού έχει τρυπήσει το δέρμα και φαίνεται με γυμνό μάτι.
  • Ένα τμήμα του „σπασμένου“ οστού έχει παρεκτοπιστεί σε τέτοιο βαθμό που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα και προκαλεί έντονη πίεση/τάση σε αυτό, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει νέκρωση του δέρματος.
  • Συνύπαρξη με το κάταγμα κλείδας, τραυματισμός αγγείου (της υποκλείδιας αρτηρίας ή φλέβας).
  • Συνύπαρξη κ άλλων καταγμάτων στην περιοχή του ώμου ή στο άνω άκρο (π.χ. κάταγμα ωμοπλάτης, κάταγμα βραχιονίου) – Πολυκαταγματίας ασθενής.

Στην εφηβική κυρίως ηλικία, παρεκτόπιση των καταγματικών άκρων που υποδεικνύει πιθανή μείωση του μήκους της κλείδας  > 2cm μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπισθεί χειρουργικά (αντικρουόμενες απόψεις στη βιβλιογραφία). H τελική απόφαση σε αυτές τις περιπτώσεις καλό είναι να ληφθεί μαζί με την οικογένεια μετά από πλήρη ανάλυση όλων των πλεονεκτημάτων αλλά και των μειονεκτημάτων είτε της συντηρητικής αντιμετώπισης είτε της χειρουργικής. Η ανάλυση αυτών των χαρακτηριστικών ξεφεύγει από τα πλαίσια αυτού του άρθρου.

Κλα

Πρόγνωση

Σημαντικό για τους γονείς: Κατά τη διάρκεια της επούλωσης του κατάγματος θα εμφανιστεί στην περιοχή της κλείδας, μία έντονη, διογκωμένη περιοχή που μπορεί να σας ανησυχήσει. Αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από τον σχηματιζόμενο πώρο, που είναι απαραίτητος για να κολλήσει το κάταγμα. Ο πώρος αυτός στους επόμενους 6-12 μήνες θα γίνεται όλο και λιγότερο εμφανής μέχρι που θα εξαφανιστεί.

Συμπερασματικά: Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων (σχεδόν πάντα) το κάταγμα κλείδας στα παιδιά θα επουλωθεί γρήγορα και πλήρως. Το παιδί σας σε λίγους μήνες θα μπορεί να κάνει τα πάντα, ό,τι ακριβώς δηλαδή έκανε και πριν τραυματιστεί.