πόνος-στην-πτέρνα-σε-παιδιά-παιδοορθοπαιδικό
διάβασε τώρα
άρθρα
info
ενημέρωση
νέα

Πόνος στην πτέρνα σε παιδιά (Sever's disease)

Ο πόνος στην πτέρνα σε παιδιά αποτελεί ένα συχνό αίτιο προσέλευσης των γονιών στα ιατρεία ενός νοσοκομείου, αναζητώντας την αιτία του πόνου αλλά και τη λύση αυτού.

Μεταξύ των ηλικιών 5 – 12 ετών, είναι συχνό να παραπονιούνται τα παιδιά για πόνο στην πίσω επιφάνεια της πτέρνας, στο σημείο κατάφυσης του αχίλλειου τένοντα. Η πάθηση αυτή ονομάζεται οστεοχονδρίτιδα της απόφυσης της πτέρνας ή γνωστή ως νόσος Sever.

Πριν ξεκινήσουμε να μιλάμε για τον πόνο στην πτέρνα σε παιδιά ας δούμε λίγο την ανατομία της περιοχής στην παρακάτω εικόνα.

Πόνος στην πτέρνα σε παιδιά: Θυμηθείτε ότι η απόφυση της πτέρνας δεν έχει ακόμη συνενωθεί με την υπόλοιπη πτέρνα.
Πόνος στην πτέρνα σε παιδιά: Θυμηθείτε ότι η απόφυση της πτέρνας δεν έχει ακόμη συνενωθεί με την υπόλοιπη πτέρνα.

Για περισσότερη αρθρογραφία σχετικά με παθήσεις και κακώσεις στον αναπτυσσόμενο σκελετό μπορείτε να πατήσετε εδώ.

Επιδημιολογικά Στοιχεία

  • Εμφανίζεται κυρίως στις ηλικίες 5 – 12 ετών. Οι περισσότερες περιπτώσεις πόνου εμφανίζονται στην ηλικία 9 – 11 ετών .
  • Τα αγόρια προσβάλλονται ελαφρώς συχνότερα από τα κορίτσια.
  • Ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στο πίσω μέρος της πτέρνας , στο σημείο που καταφύεται ο αχίλλειος τένοντας.
  • Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο πόνος στην πτέρνα σε παιδιά λόγω της νόσου Sever μπορεί να διαρκέσει μήνες ή να υποτροπιάζει τα επόμενα χρόνια της ανάπτυξης του παιδιού.

Αιτιολογία / Προδιαθεσικοί Παράγοντες

Η οστεοχονδρίτιδα της απόφυσης της πτέρνας  (νόσος Sever) σχετίζεται  με  μηχανικούς   παράγοντες.   Όπως   ακριβώς   και στην οστεοχονδρίτιδα του κνημιαίου κυρτώματος , σε  αυτή  την  ηλικία (5 – 12 ετών), λόγω ταχείας ανάπτυξης , υπάρχει μια ανισορροπία στα οστά, στους μύες και τους τένοντες.

  • Ο ισχυρός αχίλλειος τένοντας, ασκεί μία δύναμη έλξης, „τραβάει“, ένα κομμάτι του οστού (απόφυση) της πτέρνας που ακόμη δεν έχει συνενωθεί με την υπόλοιπη πτέρνα. Δείτε την παρακάτω εικόνα για να καταλάβετε καλύτερα ή πατήστε εδώ.
  • Σε αυτή την ηλικία οι τένοντες είναι πιο ισχυροί από τις αποφύσεις, μέχρι αυτές να συνενωθούν με το υπόλοιπο οστό.

Επαναλαμβανόμενες λοιπόν δυνάμεις stress στην περιοχή της πτέρνας, που φυσιολογικά θα συμβούν σε παιδιά που ασχολούνται με αθλητικές δραστηριότητες, είναι πιθανό να εμφανίσουν πόνο στην περιοχή της πτέρνας.

Οι αθλητικές δραστηριότητες που έχει βρεθεί ότι είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί πόνος στην πτέρνα σε παιδιά είναι το τρέξιμο και αθλήματα που σχετίζονται με συχνά άλματα και αναπηδήσεις (π.χ. μπάσκετ, βόλευ).

Πόνος στην πτέρνα σε παιδιά
Πόνος στην πτέρνα σε παιδιά

Συμπτώματα

Τα επόμενα χαρακτηριστικά πόνου είναι σχεδόν αποδεικτικά της οστεοχονδρίτιδας της απόφυσης της πτέρνας:

  • Πόνος που εμφανίζεται ή επιδεινώνεται με τις αθλητικές δραστηριότητες όπως τρέξιμο ή άλματα.
  • Ο πόνος εντοπίζεται στο πίσω μέρος της πτέρνας και ελαφρώς πελματιαία αυτής .
  • Μερικές φορές ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος που μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογικά βάδιση.
  • Οίδημα και ερυθρότητα στην περιοχή της πτέρνας συνήθως δεν υπάρχει. Εξωτερικά η πτέρνα έχει φυσιολογικά εμφάνιση.

Διάγνωση

Η διάγνωση της οστεοχονδρίτιδας της απόφυσης της πτέρνας είναι σχεδόν πάντα κλινική. Το ιστορικό, τα χαρακτηριστικά πόνου και η κλινική εξέταση συνήθως αρκούν για να τεθεί η σωστή διάγνωση.

  • Ακτινογραφία μπορεί να ζητηθεί από τον ιατρό σας ειδικά αν υποπτεύεται άλλα αίτια πόνου και θέλει να αποκλείσει άλλες πιθανές διαγνώσεις.

Όσον αφορά στη συγκεκριμένη πάθηση (οστεοχονδρίτιδα της απόφυσης της πτέρνας ή νόσος Sever), η πλάγια ακτινογραφία ποδοκνημικής μπορεί να δείξει μία σκλήρυνση ή έναν ελαφρύ κατακερματισμό της απόφυσης της πτέρνας. Αυτό βέβαια έχει αμφισβητηθεί από αρκετές έρευνες καθώς σκλήρυνση της απόφυσης της πτέρνας έχει παρατηρηθεί και σε παιδιά χωρίς συμπτώματα πόνου και έχει θεωρηθεί ως πιθανή, φυσιολογική διαδικασία της οστεοποίησης αυτής.

Η σκλήρυνση της απόφυσης της πτέρνας είναι ενδεικτική αλλά όχι αποδεικτική για τη νόσο Sever.
Η σκλήρυνση της απόφυσης της πτέρνας είναι ενδεικτική αλλά όχι αποδεικτική για τη νόσο Sever.

Η απόφυση αυτή της πτέρνας εμφανίζεται στην ηλικία των 5 ετών και συνοστεώνεται με την υπόλοιπη πτέρνα στην ηλικία των 12 ετών. Για αυτό ο πόνος στην πτέρνα σε παιδιά εμφανίζεται ως επί το πλείστον σε αυτές τις ηλικίες.

Αντιμετώπιση – Θεραπεία του πόνου στην πτέρνα σε παιδιά

Ένα παιδί με πόνο στην πτέρνα λόγω της   „νόσου“ του Sever    θα πρέπει να ακολουθήσει τις παρακάτω συμβουλές:

  • Διακοπή των δραστηριοτήτων που προκαλούν όξυνση του πόνου.
  • Παγοθεραπεία : μπορεί να εφαρμοστεί για ανακούφιση από τα συμπτώματα του πόνου αλλά και ως πρόληψη για μείωση των υποτροπών. Ως πρόληψη αρκεί η εφαρμογή πάγου 15 λεπτά μετά από την αθλητική δραστηριότητα. Ποτέ απευθείας εφαρμογή πάγου στο δέρμα. Χρησιμοποιείτε πάντα μια πετσέτα.
  • Παυσίπονα/ Αντιφλεγμονώδη φάρμακα: Καθαρά και μόνο ως συμπτωματική αγωγή για μείωση των συμπτωμάτων πόνου. Σε περιπτώσεις που ο πόνος υποχωρεί μόνο με την αποφυγή των αθλητικών δραστηριοτήτων δεν είναι απαραίτητα τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα.

Πότε μπορεί να επιστρέψει το παιδί στις αθλητικές του δραστηριότητες;

Με ξεκούραση και αποχή από τις επώδυνες αθλητικές δραστηριότητες, ο πόνος θα υποχωρήσει σε ένα διάστημα από 2 εβδομάδων έως 2 μηνών στην πλειοψηφία των παιδιών.

Η δική μας συμβουλή και εμπειρία:

Τα παιδιά μπορούν να επιστρέψουν στις αθλητικές δραστηριότητες τους όταν η συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν τους προκαλεί πλέον κανένα πόνο. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που να βρίσκει εφαρμογή σε όλα τα παιδιά. Συνήθως, τα περισσότερα παιδιά επιστρέφουν σε ένα χρονικό διάστημα μεταξύ 2 εβδομάδων έως 2 μηνών.

Πρόληψη επαναλαμβανόμενων επεισοδίων πόνου στην πτέρνα σε παιδιά

  • Χρησιμοποιείστε εξειδικευμένα επιθέματα πτέρνας gel (heel pads), εντός των αθλητικών παπουτσιών. Βοηθάνε σημαντικά στην απορρόφηση κραδασμών.
  • Χρησιμοποιείστε εξειδικευμένα ορθωτικά της πτέρνας (insoles) που να στοχεύουν στην ελαφριά ανύψωση της πτέρνας.
  • Προτιμήστε παπούτσια που να είναι άνετα στο πίσω μέρος του ποδιού. Αποφύγετε το πολύ υψηλό τακούνι (no high – heeled shoes) και το πολύ επίπεδο παπούτσι (no flat shoes).
  • Ασκήσεις διατάσεων του γαστροκνήμιου μυός πριν τις αθλητικές δραστηριότητες. Δείτε τις παρακάτω εικόνες.
  • Εφαρμογή πάγου 15 λεπτά μετά από την αθλητική δραστηριότητα.

Ποτέ απευθείας εφαρμογή πάγου στο δέρμα. Χρησιμοποιείτε πάντα μια πετσέτα.

  • Απώλεια βάρους. Ο πόνος στην πτέρνα σε παιδιά εμφανίζει μία αυξημένη συχνότητα σε παιδιά που έχουν περισσότερο βάρος από το φυσιολογικά (υπέρβαρα, παχυσαρκία) .
Ασκήσεις διάτασης του γαστροκνημίου μυός.

Ασκήσεις διάτασης του γαστροκνημίου μυός

Τι γίνεται σε περιπτώσεις πολύ έντονου πόνου που επηρεάζει ακόμη και το περπάτημα;

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να τοποθετηθεί στο πάσχον σκέλος μία περιπατητική „μπότα“ ή ένας γυψονάρθηκας για να ακινητοποιήσει το πόδι και να δώσει χώρο και χρόνο στην επούλωση.

Θυμηθείτε:

Ο πόνος στην πτέρνα σε παιδιά που οφείλεται στην οστεοχονδρίτιδα της απόφυσης της πτέρνας δε θα επιστρέψει μετά τη σκελετική ωρίμανση, όταν η απόφυση συνενωθεί με το υπόλοιπο οστό της πτέρνας (συνήθως μετά την ηλικία των 12 ετών).