Πώς γίνεται η παιδοορθοπαιδική εξέταση ενός παιδιού?

Οι περισσότεροι γονείς ανησυχούν πριν από την πρώτη επίσκεψη σε έναν παιδοορθοπαιδικό. Αναρωτιούνται αν το παιδί θα πονέσει, αν θα χρειαστούν ακτινογραφίες ή αν πρέπει να προετοιμαστούν με κάποιον τρόπο.

Στην πραγματικότητα, η παιδοορθοπαιδική εξέταση είναι μια ήρεμη, ανώδυνη και φιλική διαδικασία, προσαρμοσμένη στην ηλικία του κάθε παιδιού. Στόχος μας είναι να καταλάβουμε πώς αναπτύσσεται το μυοσκελετικό του σύστημα και αν υπάρχει κάποια κατάσταση που χρειάζεται παρακολούθηση ή θεραπεία.

Πότε χρειάζεται παιδοορθοπαιδική εξέταση;

Μια εξέταση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν:

• Το παιδί περπατά με τα πόδια προς τα μέσα ή προς τα έξω.
• Περπατά στις μύτες.
• Έχει πλατυποδία ή παραμόρφωση στα πόδια.
• Κουτσαίνει ή παραπονιέται για πόνο.
• Υπάρχει υποψία σκολίωσης.
• Έχει τραυματιστεί.
• Υπάρχει ανησυχία για την ανάπτυξη των κάτω άκρων ή της βάδισης.

Ξεκινάμε με το ιστορικό

Η εξέταση αρχίζει με μια συζήτηση με τους γονείς.

Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορεί να ρωτήσουμε:

• Πότε ξεκίνησε να κάθεται, να μπουσουλάει και να περπατά.
• Πότε εμφανίστηκε το πρόβλημα.
• Αν υπάρχει πόνος ή δυσκολία στις δραστηριότητες.
• Αν υπήρξε τραυματισμός.
• Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ορθοπαιδικών παθήσεων.

Παρατηρούμε το παιδί πριν ακόμη το εξετάσουμε

Πολλές σημαντικές πληροφορίες προκύπτουν απλώς παρακολουθώντας το παιδί να κινείται φυσιολογικά μέσα στο ιατρείο.

Βλέπουμε:

• πώς περπατά,
• πώς τρέχει,
• πώς σηκώνεται από το πάτωμα,
• πώς κάθεται,
• πώς χρησιμοποιεί τα άκρα του.

Η κλινική εξέταση

Στη συνέχεια πραγματοποιείται η φυσική εξέταση.

Ελέγχουμε:

• το εύρος κίνησης των αρθρώσεων,
• τη συμμετρία των ποδιών,
• τη θέση των ισχίων,
• τη σπονδυλική στήλη,
• τα γόνατα,
• τα πέλματα,
• το μήκος των κάτω άκρων,
• τη μυϊκή ισχύ και την ευλυγισία.

Οι χειρισμοί είναι ήπιοι και δεν προκαλούν πόνο στις περισσότερες περιπτώσεις.

Ανάλυση της βάδισης

Η παρατήρηση της βάδισης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέρη της εξέτασης.

Μπορεί να ζητήσουμε από το παιδί να:

• περπατήσει φυσιολογικά,
• περπατήσει στις μύτες,
• περπατήσει στις φτέρνες,
• τρέξει,
• πηδήξει στο ένα ή και στα δύο πόδια,
• κάνει βαθύ κάθισμα.

Με αυτές τις απλές δοκιμασίες μπορούμε να αξιολογήσουμε την ισορροπία, τη μυϊκή λειτουργία και τον τρόπο που συνεργάζονται οι αρθρώσεις.

Χρειάζονται πάντα ακτινογραφίες;

Όχι.

Σε πολλές περιπτώσεις η διάγνωση γίνεται αποκλειστικά με την κλινική εξέταση.

Οι ακτινογραφίες ή άλλες εξετάσεις ζητούνται μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη. Έτσι αποφεύγεται η άσκοπη έκθεση του παιδιού σε ακτινοβολία και οι περιττές εξετάσεις.

Πόσο διαρκεί η εξέταση;

Συνήθως διαρκεί περίπου 30 λεπτά, ανάλογα με το πρόβλημα.

Πώς μπορούν να προετοιμάσουν οι γονείς το παιδί;

Δεν απαιτείται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία.

Χρήσιμο είναι το παιδί:

• να φορά άνετα ρούχα,
• να μπορεί να περπατήσει ξυπόλυτο,
• να έχει μαζί του προηγούμενες ακτινογραφίες ή εξετάσεις, αν υπάρχουν.

Αποφύγετε να πείτε στο παιδί ότι «δεν θα του κάνουν ένεση» ή «θα πονέσει». Η εξέταση είναι συνήθως ανώδυνη και γίνεται με τρόπο που βοηθά το παιδί να αισθανθεί άνετα.

Τι συμβαίνει μετά την εξέταση;

Στο τέλος της επίσκεψης εξηγούμε με απλά λόγια:

• ποια είναι η διάγνωση,
• αν πρόκειται για φυσιολογική παραλλαγή ή πάθηση,
• αν χρειάζεται θεραπεία,
• αν απαιτείται παρακολούθηση,
• πότε πρέπει να επανεξεταστεί το παιδί.

Συχνές ερωτήσεις

Θα πονέσει το παιδί μου;

Σχεδόν ποτέ. Η παιδοορθοπαιδική εξέταση είναι σχεδιασμένη ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο άνετη και φιλική για το παιδί.

Πρέπει να κάνουμε ακτινογραφία πριν έρθουμε;

Όχι. Συνήθως είναι προτιμότερο να προηγηθεί η κλινική εξέταση. Αν χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος, θα σας εξηγήσουμε ποια εξέταση είναι η κατάλληλη και γιατί.

Αν το παιδί δεν συνεργάζεται;

Είναι κάτι απολύτως αναμενόμενο, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες. Η εξέταση προσαρμόζεται στον ρυθμό του παιδιού και συχνά πραγματοποιείται μέσα από το παιχνίδι ή την ελεύθερη κίνηση στο ιατρείο.

Συμπέρασμα

Η παιδοορθοπαιδική εξέταση δεν είναι μια επώδυνη ή αγχωτική διαδικασία. Αντίθετα, αποτελεί μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ανάπτυξης, της βάδισης και του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προσεκτική κλινική εξέταση αρκεί για να δοθεί μια αξιόπιστη διάγνωση και να καθησυχαστούν οι γονείς ή να σχεδιαστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση όταν αυτή χρειάζεται.